O, her işi yerli yerince çekip çevirendir

Allah (c.c.) onlara temel bir gerçeği hatırlatıyor: Kendisine vahiy gelmiş olan bu Elçi’yi nasıl inkâr edebilirsiniz?

Onu inkâr etmekle, onun bir Rabbi olduğunu ve o Rabbin sizin de Rabbiniz olduğunu unutuyorsunuz.

Sizin Rabbiniz Allah’tır, gökleri ve yeri فِى سِتَّةِ أَيَّامٍ‎ (yani altı günde) yaratan Zât.

Burada “gün” anlamına gelen يَوۡمٍ‎ kelimesinin çoğulu olan أَيَّامٍ‎ sözcüğü üzerinde bir an duralım. Bizim gün sayımımız Dünya’nın dönüşüne, yani Güneş’in doğuşuna ve batışına dayanır. 24 saatlik bir günü böyle hesaplarız.

Ancak Allah evreni yaratırken henüz Güneş ve Ay yoktu; bu gök cisimleri ortada bile değildi. Dolayısıyla, bu bağlamda bir “gün”ü oluşturan süre, bizim anladığımız anlamdaki bir gün olamaz.

Bu bambaşka, çok daha muazzam bir şeydir.

Bazen Allah (ﷻ) bize bir bakış açısı kazandırmak ister ve bu amaçla Kur’an’da birtakım ölçüler sunar. O, Kendi katındaki bazı günlerin sizin zamanınızdaki şu kadar süreye, diğerlerinin ise şu kadar süreye denk geldiğini belirtir.

Bu durum âdeta zamanın izafiliğine benzer; zira oranlar her zaman sabit değildir. Allah (ﷻ) katındaki bir gün bizim günümüzle aynı değildir; dahası, bu oranlar kendi içinde de değişkenlik gösterir.

İşte bu, hayranlık uyandıran çifte bir boyuttur.

Bunun tam olarak ne anlama geldiğini bilmiyoruz ve bu konuda herhangi bir tahminde bulunmaya da niyetli değiliz.

Kesinlikle bildiğimiz şey ise, bundan hemen sonra gelen husustur.

‎تَدۡبِير‎ kelimesi, uzun vadeli ve titiz bir planlamayı ifade eder; bu, üzerinde iyice düşünülmüş, hesaplanmış bir planlamadır. Allah (ﷻ) kararlar alır; hem de tek bir karar değil, pek çok karar verir.

Yine de O, tüm bu kararlarını sanki tek ve bütüncül bir kararmış gibi tasvir eder; zira planı o denli kusursuz ve kapsamlıdır.

Ardından kritik bir ifade gelir:

İleride bir şefaatçinin gelip sizi koruyacağı düşüncesiyle bu Kitap’la alay edebileceğinizi ya da bu Elçi’yi itibarsızlaştırabileceğinizi sanmayın.

Allah’ın izni olmadan şefaat söz konusu olamaz; üstelik o izin de bizzat O’nun yüce planının bir parçasıdır.

Kureyşliler, kıyamet gününde kendileri adına konuşacak şefaatçilere —putlara, atalarına veya başka birilerine— sahip olacakları yönünde bir inanca sahiptiler.

Şefaatçinin görevi yeni bilgiler sunmaktır: “Onu işten çıkarmaya hazırlanıyorsunuz ama şunu söyleyeyim; aslında o gerçekten çok iyidir ve siz orada bulunmadığınız için olayın aslını bilmiyorsunuz.” Dünyevi mahkemelerde şefaat (veya savunma) süreci böyle işler; savunma avukatı hafifletici sebepleri ve hükmü değiştirecek yeni delilleri ortaya koyar.

Peki, Allah karşısında bunu yapabilir misiniz? O’na, hâlihazırda bilmediği bir bilgiyi sunabilir misiniz? “Dikkate alman gereken yeni bir delil ortaya çıktı” diyebilir misiniz?

Elbette hayır. O, dikkate alınabilecek her şeyi zaten bilmektedir.

Dolayısıyla, şefaat mekanizmasının bütünü yalnızca O’nun izni ve bilgisi dâhilinde işler.