فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُلۡ حَسۡبِىَ ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ ۖ عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ ۖ وَهُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ
Buna rağmen yine de yüz çevirirlerse de ki: Allah bana yeter, O’ndan başka ilah yoktur, ancak O’na dayandım ve O, azim Arş’ın Rabbi’dir.
Tevbe Suresi, Allah’ın mesajından ve O’nun Resulü’nden yüz çevirenlere hitap ederek başlamıştı ve yine aynı temayla sona ermektedir.
Sureyi tek bir ana temayla özetlemek gerekirse, bu tema Allah Resulü’nün taşıdığı misyona bağlılıktır.
Bu misyon onun vefatıyla sona ermedi. Aksine devam etmektedir. Onu ileriye taşıma sorumluluğu bize aittir.
Sahabeleri düşünün. Peygamber vefat ettiğinde, Bizans’la karşılaşmak üzere hazırlanmış bir ordu (Hz. Üsâme’nin ordusu) zaten vardı.
Çünkü onların bağlılığı yalnızca şahsa değil, misyona yönelikti.
فَإِن تَوَلَّوۡاْ فَقُلۡ
“Eğer yüz çevirirlerse de ki…”
Yani “Ey Resulüm, sen onları bu kadar seviyor ve yakınlık duyuyor olsan bile, eğer bu mesajdan yüz çevirirlerse onlara şunu söylemek zorundasın: ‘Allah bana yeter.’”
حَسۡبِىَ ٱللَّهُ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ
“Allah bana yeter. O’ndan başka ilah yoktur.”
Bu ifade insanın yalnızca Allah’a tam anlamıyla dayanmasını ve güvenmesini özetler.
Bununla beraber bu ifade, yalnızca ibadetlerde Allah’ı tek kabul etmek anlamına gelmez. Hayatın her alanındaki itaati de kapsar.
Ardından şöyle buyrulur:
عَلَيۡهِ تَوَكَّلۡتُ
“O’na tevekkül ettim.”
Resulullah, kavmi bu mesajdan yüz çevirirse, onlardan bağımsız olduğunu ilan etmektedir. Bunlar geride kalan, Peygamber ile birlikte mücadele etme ve onun misyonunu destekleme konusunda geri duran kimselerdir.
وَهُوَ رَبُّ ٱلۡعَرۡشِ ٱلۡعَظِيمِ
“O, azim Arş’ın Rabbi’dir.”
Arap toplumunda taht, en yüksek makamı ve otoriteyi temsil ediyordu. Kâbe de onların dünyasının merkeziydi, en değerli ve en kutsal mekânıydı.
Fakat Allah şunu bildiriyor:
Yeryüzünde Kâbe bir merkez ve otorite sembolü olabilir; ancak Allah’ın sahibi olduğu Arş, bütün dünyevi otoritelerin ötesindeki nihai otoritedir.