Nefsini arındıran kurtuluşa ermiştir

Onu arındırıp geliştiren, gerçekten de gerçek kurtuluşa ermiştir.

‎أَفۡلَحَ‎ kelimesi, topraktaki bir yarığı, bir çatlağı anlatan ‎فَلۡح‎ kökünden gelir. ‎فَلَّاح‎, toprağı yaran, bir ark açan, içine tohum koyan ve ona özenle bakan çiftçidir.

Ekim mevsimi bitip ürün tamamen yetiştiğinde çiftçi, bütün bir yılın emeğinin meyvesini sonunda toplar. Bu hasat anına ‎فَلَاح‎ denir.

Bu imge çok güçlüdür: Kendimiz üzerinde çalışmak, bir bahçeye bakmak gibi ince bir iştir.

Çiftçi toprağı arındırır, bozuk olanı ayıklar, özenle sular ve sonunda hasat vakti gelene kadar bitkiye bakar.

Allah ‎ﷻ‎ manevi gelişimi anlatmak için bu tarım benzetmesini kullanır.

‎زَكَّى‎ fiilinin iki anlamı vardır. Birincisi, bir şeyin büyümesine, yükselmesine yardım etmek. İkincisi, bir şeyin saf, katışıksız büyümesine yardım etmek.

Çiftçi imgesine geri dönün. Toprağa bir tohum ekiyor, bir bitki yetiştirmeye çalışıyorsunuz. Ama doğal olarak yabani otlar çıkar, böcekler belirir ve bitkinizin besinini emmeye başlarlar.

Çiftçi olarak işiniz, bitkinin etrafını sürekli kontrol edip bu tehditleri ayıklamaktır; ta ki bitki hastalıktan ve zararlılardan uzak, düzgün ve saf bir şekilde büyüyebilsin.

İşte ‎زَكَاة‎ budur: arınma ve büyüme.

Bunun anlamı çok derindir: Sürekli bir gelişme yolunda olacağız ve hata yapma ihtimali hep olacak. Ne kadar bildiğiniz, kaç yaşında olduğunuz, geçmişte neler başardığınız fark etmez. Biz yine insanız.

Kimse kusursuz olmayacak. Kimse “Yeterince yaptım, artık iyi bir insanım.” diyebileceği bir noktaya varamaz. Böyle bir hâl yoktur.

Bilgi sizi kendiliğinden kurtarmaz. Sakal sizi kurtarmaz. Başörtüsü sizi kurtarmaz. Mescitte bulunmak sizi kurtarmaz. Siz de ben de kendimizi sürekli kontrol etmek zorundayız.

Evet, hata yapacağız. O zaman temizlenmeli, temizlenmeli, yine temizlenmeliyiz. Bu mücadeleyi sürekli veren insan… Bunun ne demek olduğunu biliyor musunuz? İşimizin hiçbir zaman bitmeyeceği demek. Ölene kadar kendimiz üzerinde çalışacağız.

Bu hâl üzere, sürekli arınarak, sürekli büyüyerek ölürsek, işte kurtuluş budur.

Meyvesini ne zaman toplarız? Ahirette; saf kalmış, bozulmamış bu nefsi ortaya koyduğunuzda.