وَمَا خَلَقَ ٱلذَّكَرَ وَٱلۡأُنثَىٰٓ
Erkeği ve dişiyi yaratana andolsun ki,
Allah ﷻ bizi bedenen birbirinden çok farklı iki varlık olarak, erkek ve kadın olarak yaratmıştır.
Kur’an’da erkek ile kadın arasındaki ilişki, gece ile gündüz arasındaki ilişkiye benzetilir.
İkisi birbirinin tam zıddıdır, ama birbirine muhtaçtır; biri olmadan hayat devam edemez. Her biri ötekinden bir şey taşır: Gece yavaş yavaş gündüze, gündüz de usul usul geceye döner. Aralarında tabiî bir geçişkenlik ve iç içelik vardır; erkek ile kadın arasındaki ilişki de böyledir.
Gece dinlenme, sükûnet, huzur ve dinginlikle anılır. Her şeyin durulduğu vakittir: Hayvanlar uyur, bitkiler sessizleşir, dünya hareketini durdurur.
Bu, karı koca arasındaki ilişkinin bir boyutunu yansıtır. Eşler birbirinde huzur, sükûnet ve sevgi bulmalıdır; özellikle de dünyanın uzaklaştığı, baş başa kaldıkları gecede:
لِّتَسۡكُنُوٓاْ إِلَيۡهَا
“Kendileriyle huzura kavuşasınız diye”
30/21
Gündüz ise faaliyet, hareket, ticaret ve sorumluluk getirir. Sorumlulukların çoğu gün ışığında yerine getirilir.
Bu da erkek ile kadın arasındaki ilişkinin öbür yüzüdür: Sorumlulukları birlikte yerine getirmek, işleri yoluna koymak, yapılması gerekenlerin yapılmasını sağlamak.
Sağlıklı bir ilişki iki boyutu da ister: Bir yanda sevgi, huzur ve muhabbet; öbür yanda sorumluluk, gayret ve ortaklık. Biri olmadan öteki olmaz.
ٱلذَّكَرَ
erkeği
ذَكَر kelimesi, sözlüklerde sertlik, dayanıklılık ve güçle ilişkili anlamlarla da karşımıza çıkar. Nitekim sert ve kaliteli demirden yapılmış, keskin kılıca مُذَكَّر denir. Baltanın başına yerleştirilen çelik parçaya ذُكۡرَة adı verilir. Güçlü, sert ve yoğun yağışlı yağmur da مَطَرٌ ذَكَرٌ şeklinde ifade edilir.
Allah ﷻ erkekleri hem bedence hem mizaçça sert olacak şekilde yaratmıştır. Genel olarak erkekler bedenen kadınlardan çok daha güçlüdür; duygusal sezgide ise çoğu zaman geride kalırlar.
وَٱلۡأُنثَىٰٓ
ve dişiyi
أُنثَىٰ kelimesinin kökü, yumuşaklık ve esnekliği ifade eder. Nitekim yumuşak demire حَدِيدٌ أَنِيثٌ, esnek kılıca سَيۡفٌ أَنِيثٌ denir. Aynı kökten gelen أَرۡضٌ أَنِيثٌ ifadesi ise yumuşak, kolay işlenebilen ve bol bitki yetiştiren verimli toprağı anlatır.
Arap dil geleneğine göre kadın, yaratılışı gereği yumuşak; erkek ise daha sert olacak şekilde yaratılmıştır.
Bu, kadınların sert, erkeklerin de yumuşak olamayacağı anlamına gelmez. Asıl mesele şudur: Bir ilişkinin yürümesi için, tıpkı gecenin yavaş yavaş gündüze dönüşmesi gibi, iki tarafın da birbirine uyum sağlaması gerekir.
Bazen yumuşaklık sertleşmeli, bazen de sertlik yumuşamalıdır. Temeldeki bütün farklılıklarına rağmen birlikte çalışmalıdırlar.