Nisâ 28

Allah üzerinizdeki yükü hafifletmeyi murat eder

28

يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمۡ ۚ وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ ضَعِيفًا

Allah üzerinizdeki yükü hafifletmeyi murat eder. Çünkü insan zayıf yaratılmıştır.


يُرِيدُ ٱللَّهُ أَن يُخَفِّفَ عَنكُمۡ

Allah üzerinizdeki yükü hafifletmeyi murat eder.

Bu, dönüştürücü bir hakikattir.

İlahi emirler gelmiştir ve biz bunların üzerimize bir yük bindireceğini düşünebiliriz. Ancak Kur’an’ın ilerleyen kısımlarında, Allah’ın (c.c.) o zincirleri nasıl kaldırdığına dair çok güzel bir hakikatle karşılaşırız.

Bu zincirler, insanların kültürleri ve yerleşik âdetleri yüzünden boyunlarına geçirilmişti; Allah (c.c.) ise o şeyleri üzerlerinden kaldırmak üzere şeriatı getirmiştir.

İslam hukukunun, şeriatın ve bu ilahi emirlerin gayesi hayatı kolaylaştırmaktır.

Şunu bir düşünün: Düğünleri kendi bildiğimizce yapmak isteriz, oysa düğün yapmanın bir de Sünnet’e uygun yolu vardır. Para kazanmak isteriz, ancak İslam ilkelerine göre helal yoldan para kazanmanın bir usulü mevcuttur.

İslam ilkelerine aykırı olarak kendi yolunuzu izlediğinizde, hayatınızın zorlaştığını görürsünüz. Yaşamınız daralır ve sıkıntılı bir hâl alır; türlü türlü sorunlarla karşılaşırsınız.

Oysa o sade yolu, yani şeriatın yolunu izlerseniz hayat kolaylaşır.

Yaygın bir örnek olan gösterişli düğünleri ele alalım. Bunlar, evlilikleri daha en başından yanlış bir temele oturtan büyük bir sorun hâline gelmiştir. Bu düğünleri yaparken İslam’ın pek çok kuralını çiğneriz. Öyle ki, düzenlediğimiz düğünlerin niteliği yüzünden melekler bile o ortamda bulunmazlar. Böylesi düğünlerde bırakın bereketi, herhangi bir hayırdan bile söz edilemez.

Bu kutlamalar öylesine pahalı, öylesine gösterişli ve aşırıya kaçan bir hâl alır ki... Sırf kuzeniniz etkileyici bir düğün yaptı diye, siz de ondan daha iyisini yapmanız gerektiğini hissedersiniz. Sonra bir başkası gelir ve sizin yaptığınızı geride bırakmaya çalışır; süreç böylece sürüp gider.

Bu durum, ailelerin kendilerinden öncekilerle yarıştığı bir rekabet kültürü oluşturur. Neticede ortaya bir baskı kültürü çıkar. İnsanlar, aşırı harcama yapmadıkları sürece kendilerini yeterince iyi veya saygın hissetmiyorlar.

Bunlar, insanların boynuna vurulmuş prangalardır.

Sırf “İnsanlar ne der?” düşüncesiyle kendilerini hem maddi hem de manevi sıkıntıya sokan aileleri bir düşünün. Sırf o tek cümle yüzünden: “İnsanlar ne der? Teyzen ne der? Kuzenin ne der? Elâlem ne der?” Sırf itibar kaygısıyla...

Din, bizi tüm bu yüklerden kurtarmak için gelmiştir. Tek endişelenmeniz gereken şey, Allah’ın (ﷻ) ne diyeceğidir. Geri kalan her şey yoluna girecektir.

Ardından şu açıklama gelir:

وَخُلِقَ ٱلۡإِنسَٰنُ ضَعِيفًا

Çünkü insan zayıf yaratılmıştır.

Allah’ın (ﷻ) yükü hafifletmekten bahsettikten hemen sonra insanın zayıflığına değinmesi ne kadar da güzeldir. Neden mi? Çünkü zayıf bir insan ağır bir yükü taşıyamaz.

Bu paralellik kasıtlıdır: Sen zayıfsın, çok fazla şey taşıyamazsın. Bu yüzden sana üstesinden gelebileceğin, senin için kolay olan bir şey verdim.

Bu durum, Allah’ın (ﷻ) Bakara Suresi’nin sonunda bize bildirdiği şu hakikatin bir devamı niteliğindedir:

لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفۡسًا إِلَّا وُسۡعَهَا

“Allah hiç kimseye taşıyabileceğinden, yani kapasitesinden fazlasını yüklemez.”

2/286

O’nun emrettiği her şey kapasitemiz dâhilindedir ve bunun amacı hayatımızı kolaylaştırmaktır; keşke meseleye böyle bakabilseydik.

İslam’ın kurallarına uymaya çalışan birini genellikle aşırı katı biri olarak görme eğilimindeyizdir. “O çok katı bir Müslüman” veya “Biraz fazla Müslüman” gibi ifadeler duyarsınız. Oysa bu düşünce tarzı, Allah’ın (ﷻ) bizden beklediği bakış açısının tam tersidir.

Aslında o kişi hayatını kolaylaştırmaktadır. Sade ve huzurlu bir hayat sürmenin ne demek olduğunu bilmektedir.

Bakış açımızı, Allah’ın rehberliğine uymanın hayatı zorlaştırmadığı, aksine kolaylaştırdığı gerçeğini fark edecek yönde değiştirmemiz gerekir.