İbrahim tek başına bir ümmetti

Allah (c.c.), Hz. İbrahim’in başlı başına bir “ümmet” yani tek başına koca bir millet olduğunu beyan eder.

“Ümmet” kelimesi, bir yöne yönelmek veya bir şeyi amaçlamak anlamına gelen “‎أَمَّ‎” fiilinden türemiştir; dolayısıyla ümmet, ortak bir gaye etrafında birleşmiş bir topluluktur.

Ancak burada Allah, Hz. İbrahim’i kendi şahsında koca bir milleti temsil eden biri olarak nitelendirmektedir.

Bunun derin anlamları vardır. Hz. İbrahim, hayatının büyük bir kısmını yanında kimse olmaksızın diyar diyar dolaşan yalnız bir yolcu olarak geçirmiştir.

Bu görünürdeki yalnızlığına rağmen Allah onu başlı başına bir millet olarak kabul eder.

O, bünyesinde sayısız milletin atası olma potansiyelini taşıyordu; nitekim bizler de bugün hâlâ kendimizi atamız Hz. İbrahim’in “milleti”nin yani onun bıraktığı o kutlu mirasın bir parçası olarak görüyoruz.

Açıklama şöyle devam ediyor:

Kanit kelimesi, Arap dilinde itaati ifade eden en güzel terimlerden biridir. Muti ve tabi gibi kelimeler de itaat etmeyi ifade etse de kânit kelimesi ilave boyutlar barındırır.

Bu kelime; derin bir yoğunlaşma, sevinç, tam bir teslimiyet ve tevazu ile karakterize edilen bir itaati tarif eder.

Kanit olan bir kişi sadece itaat etmekle kalmaz, aynı zamanda bu itaatten derin bir haz duyar. O kişi, Allah’ı hoşnut etmeye isteklidir ve hiçbir kibir duygusuna kapılmaksızın bir sonraki emri dinlemeye hazırdır.

Hizmet ettiği Zât’ın huzurunda bütünüyle tevazu içindedir.

Ayet buna şunu ekler:

Hanif kelimesi, tüm batıl şeylerden yüz çevirip kendini saf bir şekilde hakikate yönelten kişiyi ifade eder. Ardından şu vurgulu ifade gelir:

Lem yekun yerine kısaltılmış form olan lem yeku ifadesinin kullanılması, bu olumsuzlamayı daha da pekiştirir.

İbrahim (a.s.), hayatı boyunca asla Allah’a ortak koşmamıştır.