
وَتَكُونُ ٱلۡجِبَالُ كَٱلۡعِهۡنِ ٱلۡمَنفُوشِ
Dağlar da atılmış renkli yün gibi olur.
“Dağlar da didiklenmiş yün tutamları gibi olur.”
İnsanları anlattıktan sonra Allah ﷻ dağlara döner: Dağlar da atılmış, kabartılmış yün gibi olacaktır.
كَٱلۡعِهۡنِ
yün gibi
عِهۡن, sözlükte boyanmış, renkli yün demektir. Uzaktan sağlam görünen, ama dokunduğunuzda yumuşak, zayıf ve dağılıp giden bir şeyi anlatır. Sağlam görünür, ama en ufak bir sarsıntıda dağılır; gerçek bir özü yoktur.
Kur’an kıyamet günü dağları farklı şekillerde tasvir eder: ezilip un ufak olan, yürütülen, savrulan dağlar. Ama bu belki de en çarpıcı olanıdır: yün kadar yumuşak dağlar.
ٱلۡمَنفُوشِ
atılmış
Herhangi bir yün de değil; مَنفُوش, yani didiklenmiş, kabartılmış yün. نَفَشَ fiili bir şeyi parçalamak, dağıtmak; yünü havada ağırlıksızca uçuşan minicik tutamlara ayırmak demektir.
يَوۡمَ يَكُونُ ٱلنَّاسُ كَٱلۡفَرَاشِ ٱلۡمَبۡثُوثِ
“O gün insanlar, yayılmış pervaneler gibi olur.”
101/4
Allah ﷻ önce insanları pervaneler kadar ağırlıksız olarak anlattı. Şimdi dağları da aynı şekilde ağırlıksız anlatıyor: uçup giden yün tutamları.
Bu paralellik çok önemlidir.
Maddi açıdan dağlardan daha ağır bir şey yoktur. Sosyal açıdan ise milletlerin gücü ve kudretinden daha ağırlık taşıyan bir şey yoktur.
Tarih boyunca medeniyetler güçlerini dağlara benzetmiştir; dağlar kalıcılığın, istikrarın, yerinden oynatılamaz kudretin sembolleridir.
Ama Allah’ın ﷻ burada ne yaptığına bakın. Bir zamanlar insan gücünün sembolü olanı (insanları, milletleri, devasa nüfusları) alıp savrulan pervanelerin değersizliğine indiriyor.
Sonra gücün maddi sembolünü, dağların ta kendisini alıyor ve onları bütün ağırlıklarından, bütün değerlerinden soyuyor.
Bu hayatta ağırlık taşıyan şeylerin artık ağırlığı yok. Ağır olan şeyler tamamen hafif ve önemsiz hâle geldi. Bu dünyanın gerçekliği kökten değişti.
Eski değer ölçüleri tersine döndüyse, başka bir şey önem kazanmış olmalı. Eskiden ağırlığı olmayan şey, artık ağır basıyor olmalı.