Kuşatıcı olayın haberi sana geldi mi?

Allah ‎ﷻ‎ bu sureye doğrudan Peygamber’e (s.a.v.) hitap ederek başlar: “Gâşiye’nin haberi sana geldi mi?” Bu açılış sorusu, Arap edebî üslubu açısından çok anlamlıdır.

Böyle bir soru şüphe ifade etmez; aksine dinleyenden, zaten bildiği bir şeyi sanki ilk kez karşılaşıyormuş gibi yeniden düşünmesini ister.

Peygamber’e (s.a.v.) kıyamet günüyle ilgili pek çok ayrıntılı tasvir daha önce gelmişti; yine de Allah ‎ﷻ‎ ondan bu gerçeği yeni baştan, taze bir farkındalıkla düşünmesini ister.

‎ٱلۡغَٰشِيَة‎ kelimesi bir şeyi örten, sarıp kuşatan ya da tamamen kaplayan şeyi anlatır. Arapçada ‎غِشَاء‎, her yanı saran örtü, battaniye demektir.

Kıyamet günü bağlamında kullanıldığında bu terim, kaçınılmaz bir gerçeği ifade eder: Gelecek olan şeyden sığınılacak bir yer ya da kaçıp kurtulunacak bir yol olmayacaktır.

O gün insanların zihinlerinin üzerine çökecek, bütün bilinçlerini kaplayacaktır.

Başka hiçbir şey düşünemeyecek, yaşadıklarından kendilerini alıkoyacak hiçbir şey bulamayacaklardır.

Bazı âlimler bu kelimenin, zihnin kendini kaybedecek kadar sarsıldığı bir hâli de ima ettiğini belirtir; tıpkı Kur’an’ın o gün insanları tarif ettiği gibi:

Kelimenin sonundaki tâ-i merbûta (‎ة‎), ‎ٱلطَّآمَّة‎ ve ‎ٱلۡقَارِعَة‎ gibi büyük felaketleri anlatan kelimelerde sık görülen bir dilbilgisi özelliğidir ve bir kez ve kesin olarak olan bir olayı gösterir: İkinci bir dalgası ya da tekrarı olmayan, son ve belirleyici bir olay.

Burada önemli bir soru doğar: Herkesin bu mesajı duyması gerekirken Allah ‎ﷻ‎ neden doğrudan Peygamber’e (s.a.v.) hitap eder? Bu, Kur’an’ın her yerinde kullanılan ince bir psikolojik üsluptur.

Allah ‎ﷻ‎, muhatapların O’nu duyabildiğini elbette bilir; ama onlara doğrudan değil de Resûl’e (s.a.v.) hitap ederek dinlemeyi reddedenlere karşı bir tür sitemini dile getirir.

Sanki Allah ‎ﷻ‎ Peygamber’e (s.a.v.) şöyle demektedir: “Bunu sana yeterince öğretmedim mi? Onlar bu hatırlatmayı defalarca duymadılar mı? Yine de karşılık vermiyorlar.”

Bu dolaylı hitap, mesajın gerçekten kulak verenler üzerindeki etkisini daha da artırır.