إِنَّ هَٰذَا لَفِى ٱلصُّحُفِ ٱلۡأُولَىٰ
صُحُفِ إِبۡرَٰهِيمَ وَمُوسَىٰ
Bu, elbette önceki sahifelerde, İbrahim ile Mûsâ’ya verilen sahifelerde de bildirilmiştir.
Nitekim bu, önceki kutsal metinlerde de yer almaktadır. Zikir, namaz ve dünya hayatı ile ahiret hayatı arasında bir seçim yapma konusundaki bu derin hakikatleri ortaya koyduktan sonra Allah ﷻ şöyle buyurur: Bu yeni bir şey değildir. Bu hakikat, ٱلصُّحُفِ ٱلۡأُولَىٰ’da yani en eski kutsal metinlerde zaten mevcuttu. صُحُف kelimesi, yazılı sayfalar veya kutsal metinler anlamına gelir. Bu mesaj her zaman var olagelmiştir.
Allah ﷻ özellikle bu iki peygamberi anar.
Hz. İbrahim’e verilen sahifeler hakkında ayrıntılı bir bilgimiz yok; Hz. Musa’ya verilen Tevrat’ı ise biliyoruz. Peki bu ifade ne anlama geliyor?
En ikna edici görüş, bunun bizzat Kitab-ı Mukaddes’i, özellikle de İbranice Kitab-ı Mukaddes’i kastettiğidir. Neden İbrahim ve Musa? Çünkü bu iki müthiş Peygamber Kitab-ı Mukaddes geleneğinin en öne çıkan iki şahsiyetidir.
Kitab-ı Mukaddes’in muhtevasının büyük çoğunluğu ya Hz. İbrahim’i ve onun mirasını anlatır ya da Hz. Musa’ya ve İsrailoğulları’na odaklanır. Yahudi geleneğinde Tevrat’a “Torat Moshe”, yani Musa’nın Tevrat’ı bile denir; çünkü beş kitabından dördü onun hikâyesi etrafında döner.
Dolayısıyla “İbrahim’in ve Musa’nın sahifeleri”, bu iki büyük peygamber hakkındaki ana anlatılarıyla Kitab-ı Mukaddes’in bütününü ifade etmenin bir yoludur.
Peki bu sahifelerden özellikle neye atıf yapılıyor? Allah ﷻ Necm suresinde bize bir özet verir:
أَمۡ لَمۡ يُنَبَّأۡ بِمَا فِى صُحُفِ مُوسَىٰ وَإِبۡرَٰهِيمَ ٱلَّذِى وَفَّىٰٓ
“Yoksa Musa’nın ve sözünü yerine getiren İbrahim’in sahifelerinde olanlar ona haber verilmedi mi?”
53/36-37
Özet şöyledir:
أَلَّا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزۡرَ أُخۡرَىٰ
“Hiçbir günahkâr başkasının günah yükünü yüklenmez.”
53/38
وَأَن لَّيۡسَ لِلۡإِنسَٰنِ إِلَّا مَا سَعَىٰ
“İnsan için ancak çalıştığının karşılığı vardır.”
53/39
وَأَنَّ سَعۡيَهُۥ سَوۡفَ يُرَىٰ
“Onun çalışması da ileride görülecektir.”
53/40
ثُمَّ يُجۡزَىٰهُ ٱلۡجَزَآءَ ٱلۡأَوۡفَىٰ
“Sonra ona karşılığı eksiksiz verilecektir.”
53/41
وَأَنَّ إِلَىٰ رَبِّكَ ٱلۡمُنتَهَىٰ
“Şüphesiz son varış ancak Rabbinedir.”
53/42
Hz. İbrahim’in ve Hz. Musa’nın sahifelerindeki temel mesaj: Bireysel sorumluluk, kişinin kendi çabasının değeri, Allah’ın ﷻ eksiksiz adaleti ve her şeyin O’na döneceği gerçeği.
Bugün elimizdeki hâliyle Kitab-ı Mukaddes’te bile A’lâ suresinde indirilenlerin yankılarını buluruz. Mezmurlar’da şu tür ifadeler yer alır:
“Göklerden Rab’be hamdedin, yücelerde O’na hamdedin.”
Mezmurlar, 148:1
Bu, سَبِّحِ ٱسۡمَ رَبِّكَ ٱلۡأَعۡلَى ayetinin bir yankısıdır.
“Rab’bin adına hamdetsinler; çünkü O emretti ve onlar yaratıldı. Onları sonsuza dek yerlerine yerleştirdi.”
Mezmurlar, 148:5-6
Bu da Allah’ın yaratma kudretine ve ebedî hükmüne dair temaların bir yankısıdır.
تَسۡبِيح kavramına İbranicede en yakın karşılık “Hallelujah”tır; İbranicede “Yah’a (Rabb’e) hamdedin” demektir.
Yüce olan Allah’a ﷻ hamdeden bu ifadeler Kitab-ı Mukaddes geleneğinin her yerinde, özellikle de inananların muhalefetle karşılaştığı bağlamlarda geçer; tıpkı Peygamber’in (s.a.v.) Kureyş’in muhalefetiyle karşılaştığı gibi.
Sure, mesajını bu uzun peygamberlik geleneğine bağlayarak sona erer. Duyduğunuz şey yabancı ya da uydurma değil; İbrahim’in (a.s.) öğrettiği, Musa’nın (a.s.) tebliğ ettiği, bütün ilahi vahyin içinden geçen aynı hakikattir.
Allah’ı tesbih etmeye, arınmaya, O’nu anıp namazı kılmaya, geçici olana karşı ebedî olanı seçmeye çağrı: Mesaj her zaman bu olmuştur.