وَٱلنَّجۡمِ إِذَا هَوَىٰ
Kayan yıldıza yemin olsun ki,
Necm yani yıldız kavramı ile Hz. Peygamber’e inen melek veya Kur’ân-ı Kerîm arasında güçlü bir ilgi kurulmuştur. Bu meleğin veya Kur’ân’ın yıldız gibi parlak ve ışık verici olduğu anlatılmak istenmiştir. Zira necmin anlamlarından biri, “Kur’ân vahyinden bir seferde inen bölüm”dür.
Arapçada هَوَىٰ kelimesi, bu ayeti anlamak için çok önemli olan çift bir anlam taşır: Hem “kaymak” hem de “arzulamak” demektir.
Bu fiil genellikle atmosferin çok yüksek bir yerinden kayan şeyler, özellikle de gökten kayan yıldızlar için kullanılır.
Kaymak ile arzu arasındaki bu bağ tesadüf değildir. Bazı putperest kültürlerde kayan yıldızlar dileklerle ve kehanetlerle ilişkilendirilirdi.
Arabistan’ın müşrikleri yıldızlara özellikle dikkat ederdi, çünkü çöldeki gece yolculuklarında yön bulmak için onları kullanırlardı. Bir yıldızın kaydığını gördüklerinde bunu bir alamet sayarlardı.
Bazıları Peygamber’in (s.a.v.) bir kâhin ya da müneccim gibi olduğuna, yani bilgiyi yıldızları inceleyerek, belki de yıldızları yönettiğini sandıkları cinler aracılığıyla aldığına inanıyordu.
Ama Kur’an’ın genel mesajına aşina olanlar için bu yemin daha derin bir anlam taşır. Kayan yıldız aslında ilahi vahyin ne kadar iyi korunduğunu hatırlatır.
Melekler göklerden önemli bir bilgi getirdiğinde (yalnızca vahyi değil, yeryüzünde yerine getirilecek herhangi bir emri), bir şeytan tek bir kelimesini bile gizlice dinlemeye kalkışırsa işte bu yıldızlarla vurulur.
Allah’ın üzerine yemin ettiği, gökte olup biten bu gerçektir; O bunu, ardından gelecek olana delil olarak kullanır.