Kalpleri mühürlenmiştir, artık anlamazlar

İleri geri sallanan bir sarkaç düşünün ya da Newton beşiğini: Bir top vurur ve diğerlerini harekete geçirir; ama sonunda o hareket söner.

Yüzme bilmeyen birini düşünün: Yukarı çıkar, aşağı iner, yukarı çıkar, aşağı iner, yukarı çıkar… ve sonra aşağıda kalır. Hayatla ya da ölümle bitene kadar ileri geri bir hareket vardır; çünkü hareket hayattır, durgunluk ölümdür.

İman hayattır, küfür ölümdür.

Münafığın iman dolu günleri olur, sonra hiç imanının olmadığı günler. İman dolu günler, sonra sıfır iman. Bu çalkantılı manevi hayat inip çıkar, inip çıkar; sonunda da öylece ölür.

Artık onu canlandıramazsınız. Hiçbir şok işe yaramaz.

Resûlullah’ın (s.a.v.) vahiy kâtiplerinden olan Hz. Hanzala (r.a.), bir gün kendi manevi hâlindeki değişimi fark ederek büyük bir endişeye kapılmıştı. Yolda karşılaştığı Hz. Ebû Bekir (r.a.) kendisine nasıl olduğunu sorunca, “Hanzala münafık oldu!” diye karşılık verdi.

Hz. Ebû Bekir hayretle, “Sübhânallah! Sen neler söylüyorsun?” diye sordu.

Hz. Hanzala şöyle açıkladı:

“Resûlullah’ın huzurunda bulunduğumuzda bize cenneti ve cehennemi hatırlatıyor. Öyle bir hâle geliyoruz ki sanki onları gözlerimizle görüyormuşuz gibi hissediyoruz. Fakat onun huzurundan ayrılıp eşlerimizle, çocuklarımızla ve dünya işleriyle meşgul olduğumuzda bu hâlimiz değişiyor, duyduklarımızın pek çoğunu unutuyoruz.”

Bunun üzerine Hz. Ebû Bekir, “Vallahi, biz de aynı hâli yaşıyoruz!” dedi.

İkisi birlikte Resûlullah’ın huzuruna giderek bu endişelerini dile getirdiler. Hz. Hanzala yaşadıklarını anlattığında Resûlullah (s.a.v.) şöyle buyurdu:

“Canım kudret elinde olan Allah’a yemin ederim ki siz benim yanımda bulunduğunuz ve Allah’ı zikrettiğiniz zamanki hâlinizi daima koruyabilseydiniz, melekler yataklarınızda ve yollarınızda sizinle musafaha ederlerdi. Fakat ey Hanzala! Bir zaman ibadet ve zikir için, bir zaman da dünya işleri içindir.”

Normal dalgalanma ile bu ayetin anlattığı şey arasında fark vardır. Hepimizin imanda iyi günleri olur, namazda ağlarız; başka günler de olur, kaç rekât kıldığımızı bile hatırlayamayız. Bu inişler ve çıkışlar normaldir.

Ama bu ayetin ele aldığı şey daha uç bir durumdur: Bir süreliğine namazı tamamen bırakan ve “Şu an zor bir dönemden geçiyorum, din işlerine pek ilgim yok. Yakında yeniden başlayacağım.” diyen insanlar. Sonra dinden bir tatil daha alırlar, sonra yine başlarlar.

Bu, münafıklığa açılan bir yol olabilir: ‎ءَامَنُواْ ثُمَّ كَفَرُواْ‎

Bu ifadenin bir başka anlamı da şudur: İslam’a girdiler ve onun çok fazla şey istediğini fark ettiler. Pratikte kendilerini İslam’a vermeyeceklerdi; ama unvanı ellerinde tutacaklardı.

Münafık için en zor olan şey Peygamber’e (s.a.v.) itaat etmekti. Ona itaat etmediler. Bu yüzden insanlara “Hayır, onu seviyoruz. Onun bir elçi olduğuna inanıyoruz.” diye göstermek için özel çaba harcadılar. Ama ona uymaya gelince? Orası belirsizdi.

Bugün böyle Müslümanların sayısı giderek artıyor: İslam’ı manevi bir çıkış yolu, Allah’la bağ kurmanın bir yolu olarak gören insanlar. Namaz var, bazı ibadetler var; “inşallah”, “maşallah”, “sübhanallah” gibi ifadeler var. Ama dünya görüşleri, doğruyu ve yanlışı tanımlayışları, ahlaki ölçüleri hiç de İslam tarafından şekillendirilmemiştir.

Onlara güncel meselelerle ilgili sorular sorun; düşüncelerinin hiçbir şekilde İslam tarafından şekillenmediğini görürsünüz. Teoride belli bir düzeyde iman vardır; ama pratikte bu, öğretilerin inkârıdır.

İstedikleri şey yalnızca Allah’la bağ kurup hayatı kendi bildikleri gibi yaşamaktır; özünde manevi bir agnostisizm. Allah vardır; ama hayatın pratik hiçbir yanında değil, yalnızca teoride. “Allah’a inanıyorum; din de iyidir, yeter ki yaşam tarzıma karışmasın.”

Bu, yüzeysel bir kültürel İslam’dır, sosyal bir İslam’dır. Müslümanları önemserler, gerçekten önemserler; ama bunun dinle hiçbir bağı yoktur.

Size bu insanlardan nefret edin demiyorum. Bu gerçeği fark etmemiz gerektiğini söylüyorum; çünkü bu insanlar kendi ailenizin içinde olacak: Böyle kuzenler, böyle amcalar, dayılar.

Onlara ulaşmalıyız. Bu, televizyondaki tartışma programlarıyla çözülmeyecek. Bunlar kendi ailelerimizin içindeki insanlardır.

Ayet devam eder:

Kalplerinin üzerine mühürler vurulur.

İki tür arınma vardır: Manevi ve zihinsel. Münafıklık manevi bir sorundur; bu yüzden ‎طُبِعَ عَلَىٰ قُلُوبِهِمۡ‎, kalplerinin mühürlendiği, manevi arınmanın artık erişilemez olduğu anlamına gelir.

Manevi sorun kalıcıysa, en azından zihinsel arınma için hâlâ bir umutları olabileceğini düşünürsünüz. Oysa ayetin sonraki kısmı şöyle der:

Anlayamazlar.

Anlamak zihinsel bir şeydir, manevi değil. Ama Allah ‎ﷻ‎ size şunu söylüyor: Bir kez manevi olarak kapandığınızda, zihniniz de ona kapanır.

Bu insanlarla İslam hakkında ne kadar akli tartışma yaparsanız yapın, onlara ulaşmayacaktır; çünkü kalp mühürlenmiştir.