Onlara merhametten alçakgönüllülük kanadını indir

Kuşun uçma yeteneği vardır. Havalanmak için kanatlarını kaldırır; kanatlarını indirdiğinde ise “Konacağım” demektedir.

Uçma gücüne sahip olduğu hâlde bu gücü kullanmamayı seçer.

Bu, yalnızca alçakgönüllülükle ilgili değil; alçakgönüllü olmamaya gücü yettiği hâlde alçakgönüllü olmakla ilgili. Arada büyük bir fark var.

Gücü olmadığında herkes alçakgönüllü olabilir. Polis sizi kenara çektiğinde çok alçakgönüllü olursunuz: “Çok özür dilerim, memur bey. 75’le gittiğimin farkında değildim. Bunu okul bölgesinde yaptığıma inanamıyorum.”

Hapse atılmadan önce alçakgönüllü olursunuz ama zaten hiçbir gücünüzün olmadığı bir konumdasınızdır.

Anne babanızla ise, özellikle siz büyüdükçe, durum farklıdır.

Belki evin geçimini artık siz sağlıyorsunuz. Belki onlar emekli oldu. Belki evde söz sahibi artık sizsiniz. Belki size akıl danışmaya geliyorlar. Belki bütün faturalarla, evrak işleriyle, vergilerle, sağlık işleriyle siz ilgileniyorsunuz.

“Bana neden böyle konuşuyorsunuz? Her şeyle ilgilenen benim” diyebilecek bir konumdasınız.

Allah ‎ﷻ‎ şöyle diyor: Kanatlarını indir. Kanatların olduğunu biliyorum. Onlara karşı davranırken kanatların yokmuş gibi yap.

Sekiz yaşındayken neysen o ol. Yeniden o çocuk ol, yeter.

Bu ifadenin üç katmanlı bir anlamı var.

Birincisi: Yaşlılık çağına girerlerken duyduğunuz şefkatten ötürü onlara merhamet gösterin.

İkincisi: Size gösterdikleri merhametten dolayı onlara merhamet gösterin.

Siz, onların hiçbir zaman olamayacağı kadar çekilmez ve sinir bozucuydunuz. Onlar size, sizin onlara asla gösteremeyeceğiniz kadar çok sevgi gösterdiler.

Hayatta her türlü sorunla karşılaşacaksınız ama sizi sevmekten asla vazgeçmeyecek biri var: Anneniz.

Annelerin çok büyük çoğunluğu çocuklarını sevmekten asla vazgeçmez. Babanızın sevgisini kaybedebilirsiniz; size “Çık git bu evden” diyebilir. Peki anneniz ne der? “Yok yok yok, yavrum benim. Kalsın, bir daha yapmaz.”

Babalar doğuştan yufka yürekli değildir. O ilişki için emek vermek gerekir.

Bu, babalarda kendiliğinden olmaz; çünkü erkekler, kadınlar kadar duygularına açık ve bağ kurmaya yatkın değildir. Resûlullah (s.a.v.) bunun için emek verdi; son derece hassas bir insandı.

Duygusal zekâ annelerde doğal olarak bulunur ama babalarda emek ister.

Çocuk babasına gelip “Okulda ne oldu biliyor musun?” dediğinde baba, bunun ne kadar incittiğinin farkına varmadan “Bilmiyorum, sonra konuşalım” diyebilir.

Bunu gören anne sorar: “Anlat bakalım, ne oldu?” Çocuk “Bilmiyorum, unuttum” dese bile yine de kendini iyi hisseder, çünkü annesi onu duymuştur.

Anneniz sizi sevmekten asla vazgeçmeyecek. Ne kadar bunaltırsa bunaltsın, ne kadar kızarsa kızsın, size duyduğu sevgiyi hayatınızda hiç kimsede bulamayacaksınız. Asla.

Doksan yaşında olsanız ve anneniz hâlâ hayatta olsa bile fark etmez. Anneniz sizi hâlâ doğduğunuz gün sevdiği gibi sever.

‎مِنَ ٱلرَّحۡمَةِ‎ ifadesinin üçüncü anlamı ise şudur:

Allah’tan bol bol merhamet istiyorsanız anne babanıza karşı alçakgönüllü olsanız iyi olur.

‎خَفۡضُ الۡجَنَاحِ‎ (kanadı indirmek) ifadesinin bir anlamı daha var: Kuşun yuvasını koruması.

Bir yılan yumurtaları yemeye kalkıştığında kuş kanatlarını yuvanın üzerine gerer; böylece yılan kuşun kendisini ısırır.

Kuş, altındaki ve olup bitenden habersiz masum yumurtaları güvende kalsın diye ölmeyi, zehirlenmeyi ya da yaralanmayı göze alır.

Çocuğunu koruyan ebeveynin bu tablosu, Kur’an’da tersine çevrilir ve anne babasını koruyan evladı anlatır.

Bu tersine çevrilme ayetin sonunda dile gelir:

‎رَبَّيَا‎ (büyümesini sağlamak, gelişimini gözetmek) kelimesi ‎رَبَّى يُرَبِّي تَرۡبِيَة‎ fiilinden gelir; ‎رَبّ‎ ile aynı kelime değildir.

Yani ayet şu manaya gelir:

“Küçükken büyümemi nasıl sağladılarsa, ben büyürken bana nasıl baktılarsa Sen de ikisine öyle merhamet et.”