Biz insanı karışık bir nutfeden yarattık

Herhangi bir sıvıdan değil: ‎أَمۡشَاجٍ‎, karışımlardan.

Emşâc kelimesi, farklı nitelik ve özellikler taşıyan, birbirine karışmış sıvıları anlatır.

Bütün DNA kodumuzu taşıyan sıvı işte budur: burnunuzun ne büyüklükte olacağı, gözlerinizin ne renk olacağı, boyunuzun ne kadar uzayacağı… Bütün bunlar o karışımın içine kodlanmıştır.

Düşünmeli ki basit bir hidrojen diye anılan şey ile “karışık bir nutfe” denilen şey arasında ne büyük fark vardır. Sonra da düşünmeli ki, “karışık bir nutfe” diye anılan şey ile “insan” denilen şey arasında tabiat bakımından aşılmayacak ne büyük bir ilerleme adımı, ne yüksek bir sanat ve kudret eseri vardır. İşte bu âyetler insanlara özellikle bunu duyurmak ve göstermek içindir. Evet, insan kendi kendine olmadığı gibi basit bir yaratılışla da yaratılmadı. Yüce Allah insanı ululuk şanı ile gittikçe mükemmelleştirmek ve en aşağı mertebeden kendine doğru en yüksek mertebelere erdirmek üzere, işe yaramazlarını atıp temizlerini süzmek suretiyle karışımlardan meydana gelen bir nutfeden yarattı. Böyle yaratmasının hikmeti şu şekilde açıklanıyor:

İnsanı, yaratıp artık işi bitmiş gibi başıboş bırakmak için değil; birtakım emanet ve yükümlülüklerle sorumlu tutmak, duygular ve görevler vererek çeşitli zorluklarla imtihana çekmek ve nihayet onu daha ileri bir âlemde yüksek bir hayata geçirmek üzere halden hale evire çevire yarattık. Bu imtihan ve yükümlülüklerin sonuçlarını kabul etmesi, kendisine verilen emirleri ve yapılan irşadları dinleyerek önünü ve arkasını görmesi, buna göre yolunu belirlemesi için.

Kur’ân’daki ve kâinattaki âyet ve delilleri işitecek, görecek, kalp gözüyle idrak edip bunlara göre bilinçli bir şekilde görevini yerine getirecek sorumlu bir yaratık hâline getirdik.

Daha önce kendisinden söz edilmeye değer bir şey değilken sonradan insan diye anılmaya başlayan bu yaratık; zamanın başlangıcından beri nice hâllerden geçirilmiş, söz edilmeye değmez nice şeylerden süzülüp çeşitli katkılarla karıştırılarak meydana getirilmiş bir nutfeden, düzgün bir yaratılışla yaratılmış; ardından bambaşka bir ruhânî yaratılışa mazhar kılınmıştır.

İşitici ve görücü kılınarak ölüm ve hayat geçitleriyle imtihana çekilmiş, henüz ulaşacağı gayeye varmamış, ölümden sonra da başka bir hayata aday ve o hayata doğru yol alan bir varlıktır.

Hz. Ebû Bekir bu âyeti işittiğinde, “Ah, ne olurdu, o tamam olsaydı da imtihana tâbi tutulmasaydık!” demişti. Bu temenni, Hz. Ebû Bekir’in âyeti ne derece ince bir görüş ve derin bir sezişle anlamış olduğunu gösterir. Zira bu sözde, insanın yaratılıştan gelen eksikliğini ve olgunlaşmak üzere geleceğe dönük üstleneceği görevlerin ağırlığını derinden hisseden bir korku ve endişe dile gelmektedir.