وَإِذۡ تَأَذَّنَ رَبُّكُمۡ لَئِن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِيدَنَّكُمۡ ۖ وَلَئِن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ
Hani Rabbiniz şöyle bildirmişti: “Andolsun, eğer şükrederseniz elbette size (nimetimi) artırırım. Eğer nankörlük ederseniz, hiç şüphesiz azabım çok çetindir.”
لَئِن شَكَرۡتُمۡ لَأَزِيدَنَّكُمۡ
Andolsun, eğer şükrederseniz elbette size (nimetimi) artırırım.
Allah ﷻ, “Eğer şükrederseniz” anlamında لَئِن تَشۡكُرُواْ buyurabilirdi. Bunu muzâri fiille, yani geniş zamanla ifade etseydi o hâlde ‘sürekli şükretme’ anlamı çıkabilirdi. Ancak O, لَئِن شَكَرۡتُمۡ buyurdu: “Şükredecek olursanız…” Burada dikkat çekici bir incelik var. Şükür, mâzi fiille ifade ediliyor; sanki bir kez olsun şükretmeniz bile yeterliymiş gibi. Buna karşılık Allah ﷻ, لَأَزِيدَنَّكُمۡ buyurarak artırma vaadini güçlü bir şekilde vurguluyor: “Size mutlaka, mutlaka, mutlaka artıracağım!” Üstelik muzâri fiilin kullanılması, bu artırmanın tekrar tekrar, defalarca gerçekleşmesini düşündürüyor. Siz bir kez şükretseniz bile Allah size defalarca artırabilir. Dikkat ederseniz bu artırmanın ne olduğu da söylenmemiş. Yani Allah, aklınıza gelen gelmeyen sayısız nimetle sizi lütuflandırabilir. Böylece ayette, kulun şükrü ile Allah’ın lütfu arasında son derece etkileyici bir karşıtlık ortaya çıkıyor.
Vurguya dikkat edin: Önce sözü güçlendiren لَ gelir, ardından şeddeli نَّ. Bu, vurgunun en ağır ve katmerli hâlidir.
وَلَئِن كَفَرۡتُمۡ إِنَّ عَذَابِى لَشَدِيدٌ
Eğer nankörlük ederseniz, hiç şüphesiz azabım çok çetindir.
Nankörlük edecek olursanız… Artık sanki anılmayı bile hak etmezsiniz. Görüyor musunuz?
لَأَزِيدَنَّكُمۡ “size artırırım” derken كُمۡ bizi kastediyordu. Ama iş “sizden alacağım, sizi cezalandıracağım” demeye gelince artık anılmayı bile hak etmezsiniz.
Allah’ı unuttuysanız siz neden hatırlanasınız?